بسم الله الرحمن الرحيم مقدمه بدان كه بر هر مكلف كه جامع شرائط باشد وجوب حج به دليل قرآن وأحاديث وارده از نبي أكرم وأئمة معصومين ( ع ) ثابت است . حج يكى از أركان دين است واز ضروريات آن بشمار مىرود . ترك حج با اقرار به وجوب ، يكى از گناهان كبيره وبا انكار ، موجب كفر است . خداوند متعال در قرآن مجيد فرمود : " ولله على الناس حج البيت من استطاع اليه سبيلا ومن كفر فان الله غني عن العالمين " . شيخ كلينى ( قده ) به طريق معتبر از حضرت صادق عليه السلام روايت نموده كه هر كس از دنيا رود وحجة الاسلام را بجا نياورد بدون اين كه أو را حاجتي ضروري باشد يا آن كه به جهت بيمار شدن از آن باز ماند يا آن كه پادشاهى از رفتن آن جلوگيرى نمايد چنين كس در حال مردن به يهوديت يا نصرانيت از دنيا خواهد رفت . اين آية واين روايت در اهميت حج ووجوب آن كافى است وروايات بسيارى در اين دو قسمت وارد شده كه اين مختصر ، گنجايش ذكر آنها را ندارد وچون كه مستحبات حج ، بيش از آن است كه در اين رساله بيان شود ، لذا به بيان مقدارى از آنها اكتفا كرده وبقيه را به كتب مفصله وا مىگذاريم كه بجا آوردن آنها به اميد ثواب اشكالى ندارد ونظر به اين كه اين مناسك براي فارسي زبانان مىباشد وتكليف آنها عمره وحج تمتع است اكتفا به بيان احكام آنها شد وقبل از شروع در مناسك كه مشتمل است بر دو باب وچند فصل ومسائلي چند ، بعض مسائل وشرائط وجوب حجة الاسلام وبعض مسائل نيابت ووصيت به حج وچند مساله ديگر بيان مىشود . مسأله 1 - حجة الاسلام كه حج واجب بر شخص مستطيع است بيش از يك مرتبه در